Σάββατο 17 Μαρτίου 2018

Θέματα 32ου Πανελλήνιου Μαθητικού Διαγωνισμού Χημείας

Ανακοίνωση ΕΕΧ: Η Ένωση Ελλήνων Χημικών (ΕΕΧ) διοργανώνει κάθε χρόνο, υπό την αιγίδα του ΥΠΠΕΘ, τον ΠΜΔΧ μέσω του οποίου επιλέγονται οι μαθητές που εκπροσωπούν την Ελλάδα στην Διεθνή Ολυμπιάδα Χημείας.

Η ΕΕΧ θέλοντας να διασφαλίσει την διακριτική ικανότητα των θεμάτων, την αξιοπιστία του ΠΜΔΧ και την αξιοκρατική επιλογή των μαθητών που εκπροσωπούν τη χώρα, έχει ψηφίσει στο Ανώτατο Όργανο Διοίκησης, τη Συνέλευση των Αντιπροσώπων (ΣΤΑ), αυστηρό πρωτόκολλο –κανονισμό για την πραγματοποίηση του ΠΜΔΧ με βάση τον οποίο γίνεται η επιλογή των θεμάτων και η βαθμολόγηση των γραπτών.

                                                         

Σήμερα, 17-03-2018, πραγματοποιήθηκε ο 32ος ΠΜΔΧ με τη βοήθεια συναδέλφων καθηγητών της Δευτεροβάθμιας, αλλά και Πανεπιστημιακών, μελών των Περιφερειακών Τμημάτων της ΕΕΧ, καθώς και μεταπτυχιακών και προπτυχιακών φοιτητών, οι οποίοι προσέφεραν εθελοντικά τις υπηρεσίες τους.

Σύμφωνα με τις πρώτες εκτιμήσεις ο διαγωνισμός πραγματοποιήθηκε χωρίς σημαντικά προβλήματα και η συμμετοχή ήταν μεγάλη.

Στην ιστοσελίδα της ΕΕΧ θα βρίσκονται αναρτημένα τα θέματα του 32ου ΠΜΔΧ, καθώς και ο πλήρης φάκελος του ΠΜΔΧ, ο οποίος περιλαμβάνει το σύνολο των θεμάτων μεταξύ των οποίων έγινε η επιλογή, καθώς και την ταυτότητα των επιτροπών. Ο φάκελος και τα θέματα θα είναι αναρτημένα στο τμήμα: «ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΙ»- «ΤΜΗΜΑ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΧΗΜΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ», ώστε να μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως τράπεζα θεμάτων.

Οι λύσεις των θεμάτων θα αναρτηθούν μετά την παραλαβή του συνόλου των γραπτών, προς το τέλος της επόμενης εβδομάδας.

Η ΕΕΧ ευχαριστεί θερμά όλους τους μαθητές που μετείχαν στον 32ο ΠΜΔΧ, επενδύοντας χρόνο και κόπο για να εκφράσουν την αγάπη τους για την Επιστήμη της Χημείας.

Επίσης, ευχαριστεί τους φοιτητές, τους συναδέλφους καθηγητές, τα μέλη των Περιφερειακών Τμημάτων που συμμετείχαν, την Οργανωτική και την Επιστημονική επιτροπή του διαγωνισμού, χωρίς την εθελοντική προσφορά των οποίων η πραγματοποίηση του ΠΜΔΧ θα ήταν αδύνατη.

Θέματα Γ Λυκείου: ΕΔΩ
Θέματα Β΄Λυκείου: ΕΔΩ
Θέματα Α΄Λυκείου: ΕΔΩ

Γ΄ Λυκείου: Επανάληψη (ασκήσεις-θεωρία): Νο11


Μία κορεσμένη μονοσθενής αλκοόλη Α αντιδρά με I2  και ΝaOH οπότε παράγεται κίτρινο ίζημα και 2,4 g της οργανικής ένωσης Β. Όλη η ποσότητα της Β διαλύεται στο νερό και προκύπτει διάλυμα (Χ)  όγκου 250 mL με pH=9. Σε 125 mL του διαλύματος (Χ) προσθέτουμε (χωρίς μεταβολή του όγκου του διαλύματος) την απαιτούμενη ποσότητα  HCl που χρειάζεται για να αντιδράσει όλη η ποσότητα της Β, οπότε προκύπτει διάλυμα με pH=3. 
Να βρεθούν οι Σ.Τ. των Α και Β.    Ar: C=12, H=1, O=16, Na=23.
 Για το νερό στους 25οC: Κw=10-14.
(Aπ: Α: 2-βουτανόλη)

Τετάρτη 14 Μαρτίου 2018

Γ΄Λυκείου: Επανάληψη (ασκήσεις-θεωρία): Νο10

                                                    

7,8 g ισομοριακού μείγματος των ενώσεων CvH2v+2O (A) και  CkH2k+2O (B)  με  v<k, χωρίζονται σε δύο ίσα μέρη.
Το 1ο μέρος με πλήρη οξείδωση δίνει 1,12L αερίου (σε STP) που θολώνει το ασβεστόνερο.
Με επίδραση περίσσειας μεταλλικού Νa στο 2ο μέρος ελευθερώνονται 0,56 L αερίου (σε STP).
α) Να βρεθούν οι Σ.Τ. των Α και Β και η σύσταση του μείγματος σε mol.
β) Σε 1,6 g της Α προσθέτουμε  2,3 g  Νa και στη συνέχεια με την προσθήκη περίσσειας νερού παρασκευάζουμε 100 mL διαλύματος Χ. Να βρεθεί το pH του διαλύματος Χ στους 25οC.
Αr:  C=12, H=1, O=16, Νa=23   Kw=10-14.
(Aπ: α) 0,1 mol A -0,1 mol B,  β) pH=14)

Ρυθμιστικά διαλύματα στο αίμα μας

Υπάρχουν ρυθμιστικά διαλύματα στο αίμα μας;
Η παρουσία ρυθμιστικών διαλυμάτων στο αίμα, καθώς και σε άλλα υγρά του οργανισμού μας, έχει θεμελιώδη σημασία. Αυτό συμβαίνει κυρίως γιατί οι διάφορες βιολογικές διεργασίες που λαμβάνουν χώρα στον οργανισμό μας, γίνονται παρουσία ενζύμων, που ως γνωστό η δράση τους επηρεάζεται σε σημαντικό βαθμό από το pH. Η κανονική τιμή του pH του πλάσματος του αίματος του ανθρώπου είναι μεταξύ 7.35 –7.45. Μικρές αλλαγές στην τιμή του pH της τάξεως του δέκατου της μονάδος μπορούν να προκαλέσουν σοβαρές ασθένειες ή ακόμα το θάνατο.


Τι γίνεται αν το pH του αίματος μειωθεί;
Όταν η τιμή του pH πέσει κάτω από την κανονική τιμή π.χ. γίνει 7,2 έχουμε οξέωση. Αυτό μπορεί να προέλθει από καρδιακή ή νεφρική ανεπάρκεια, από παρατεταμένη διάρροια ή ακόμα από εξαντλητική γυμναστική κ.λ.π. Συνέπεια αυτού είναι ο ασθενής να περιέλθει σε κωματώδη κατάσταση. Με άλλα λόγια αυτή η ελάχιστη μεταβολή στο pH, που αντιστοιχεί σε αύξηση της [Η3Ο+] της τάξεως του 4 10-8 Μ, μπορεί να φέρει ένα υγιή άνθρωπο κοντά στο θάνατο.

Τι γίνεται αν το pH του αίματος αυξηθεί;
Αν το pH του αίματος υπερβεί την τιμή 7,6 έχουμε αλκάλωση και αυτό συνοδεύεται με μυϊκή ακαμψία. Αξίζει να σημειώσουμε ότι οι ορειβάτες που σκαρφαλώνουν σε μεγάλα ύψη, π.χ. στην κορυφή του Έβερεστ (8848 m), παρουσιάζουν υψηλές τιμές pH στο αίμα τους (π.χ. 7.7-7.8), λόγω της ταχύπνοιας που παρουσιάζουν εξ’ αιτίας της πολύ χαμηλής πίεσης του οξυγόνου.

Πως το αίμα διατηρεί σχετικά σταθερό το pH του;
Το πλάσμα του αίματος διατηρείται σε σχεδόν σταθερή τιμή pH με τη βοήθεια ρυθμιστικών διαλυμάτων, όπως ανθρακικών, φωσφορικών αλάτων και πρωτεϊνών. Απ΄ αυτά ίσως σημαντικότερο είναι το σύστημα H2CO3 / HCO3– , του οποίου η ρυθμιστική δράση στηρίζεται στην ισορροπία:
                                        H2CO3  + H2O <=> HCO3–  +  H3O+
Το CO2 εισέρχεται στο αίμα, σε μορφή H2CO3, κατά τη διάρκεια της λειτουργίας αναπνοής (το CO2 ανταλλάσσεται με το Ο2 στους πνεύμονες). Η περιεκτικότητα του αίματος σε H2CO3 καθορίζεται από το ποσό του CO2 που εκπνέουμε, το οποίο συσχετίζεται με την ταχύτητα και το βάθος εισπνοής. Η κανονική γραμμομοριακή σχέση HCO3– / H2CO3 στο αίμα είναι 20/1. Αν η συγκέντρωση του HCO3–  αυξηθεί σε σχέση με αυτή του H2CO3, τότε το pH του αίματος αυξάνεται (αλκάλωση).  Αν η συγκέντρωση του H2CO3 αυξηθεί σε σχέση με αυτή του HCO3–, τότε το pH του αίματος μειώνεται (οξέωση).

Ρυθμιστική ικανότητα του αίματος
Για να αντιληφθείτε την υψηλή ρυθμιστική ικανότητα του αίματος, ας υποθέσουμε ότι προσθέτουμε 0.01 mol HCl σε 1 L αίματος. Τότε, το pH του αίματος μεταβάλλεται από 7.4 σε 7.2. Αν κάνουμε το ίδιο πείραμα, προσθέτοντας 0.01 mol HCl σε 1 L αλατόνερου (που είναι ισοτονικό προς το αίμα), το pH θα μεταβληθεί από 7.0 σε 2.0!
Πηγή: www.sciencelab.gr