Παρασκευή, 15 Ιουνίου 2018

H Χημεία και το Παγκόσμιο Κύπελλο

Τέλος σήμερα η Χημεία για τους μαθητές της Γ Λυκείου.
Καιρός για λίγο Mundial !!

Πατήστε στην εικόνα για μεγέθυνση

Τα θέματα Πανελλαδικών εξετάσεων στη Χημεία

ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ:  Σε pdf :  ΕΔΩ      (σε docx:   ΕΔΩ )

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ: Από την Ομοσπανδία Εκπαιδευτικών  Φροντιστών  Ελλάδας: ΕΔΩ

ΣΧΟΛΙΑ:   Τα θέματα είναι  απαιτητικά και με αρκετά σημεία-παγίδες αλλά γράφονται στο 3ωρο. Οι πολλές αιτιολογήσεις (αδύνατο σημείο αρκετών μαθητών) θα αφαιρέσει μόρια γιατί άλλο το ξέρω κι άλλο το εξηγώ σωστά. Τα πολλά υποερωτήματα βοηθούν βέβαια στο να μην υπάρχει μαζική απώλεια μονάδων από μία λάθος απάντηση, αλλά φτάνουν στη "χημική φλυαρία"  Π.χ. στοιχειομετρία με λόγια για να βρούμε τα mol του HCN!!
Οι διατυπώσεις γενικά σαφείςς αλλά στην αντίδραση με ΚΜnO4/H+ θα μπορούσε να δίνει το Η2SO4 (εδώ δίνεται το ελαικό οξύ, το Η2SO4 θα ήταν κόπος;)
Εκτιμώ ότι οι καλοί μαθητες (σε σχέση με πέρσι) θα κινηθούν λιγότερο στο 99-100 και περισσότερο στο 95-98 (αυτές θεωρώ είναι βαθμολογίες που σε κρατάνε στη διεκδίκηση υψηλόβαθμων σχολών ).

Σημ: Το πρωτότυπο Β2γ έχει την ίδια ιδέα με το Β4, από το διαγώνισμα του φροντιστηρίου μας : http://charkopl.blogspot.com/2018/01/1-5-6.html

ΣΧΟΛΙΑ ΤΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΕΛΛΗΝΩΝ ΧΗΜΙΚΩΝ: Eδώ

ΣΧΟΛΙΑ ΤΗΣ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑΔΑΣ: ΕΔΩ

Πέμπτη, 7 Ιουνίου 2018

Καλή επιτυχία!



Με αφορμή την έναρξη των Πανελλαδικών την Παρασκευή δίνω ένα απόσπασμα από το «Αναφορά στον Γκρέκο» του Νίκου Καζαντζάκη:

    «Στην Τρίτη τάξη είχαμε δάσκαλο τον Περίανδρο Κρασάκη. Αυτός είχε μανία με την καθαριότητα. Κάθε μέρα επιθεωρούσε τα χέρια μας, τ’ αυτιά μας, τη μύτη, τα δόντια, τα νύχια. Δεν έδερνε, δεν παρακαλούσε, μα έλεγε:
      –Ζώα, αν δεν πλένεστε κάθε μέρα με σαπούνι, δε θα γίνετε ποτέ σας ανθρώποι. Τι θα πει μαθές άνθρωπος; Αυτός που πλένεται με σαπούνι. Τα μυαλό δε φτάνει, κακομοίρηδες, χρειάζεται και σαπούνι. Πώς θα παρουσιαστείτε στο Θεό με τέτοια χέρια; Πηγαίνετε έξω στην αυλή να πλυθείτε.            
      Ώρες μας έπαιρνε τ’ αυτιά ποια φωνήεντα είναι μακρά, ποια βραχέα και τι τόνο να βάλουμε, οξεία ή περισπωμένη. Κι εμείς ακούγαμε τις φωνές στο δρόμο, τους μανάβηδες, τους κουλουρτζήδες, τα γαϊδουράκια που γκάριζαν και τις γειτόνισσες που γελούσαν και περιμέναμε πότε να χτυπήσει το κουδούνι, να γλιτώσουμε. Κοιτάζαμε το δάσκαλο να ιδρώνει απάνω στην έδρα, να λέει, να ξαναλέει και να θέλει να καρφώσει στο μυαλό μας τη γραμματική, μα ο νους μας ήταν έξω στον ήλιο και στον πετροπόλεμο. Γιατί πολύ αγαπούσαμε τον πετροπόλεμο και συχνά πηγαίναμε στο σκολειό με το κεφάλι σπασμένο. 
      Μια μέρα, ήταν άνοιξη, χαρά Θεού, τα παράθυρα ήταν ανοιχτά κι έμπαινε η μυρωδιά από μιαν ανθισμένη μανταρινιά στο αντικρινό σπίτι. Το μυαλό μας είχε γίνει κι αυτό ανθισμένη μανταρινιά και δεν μπορούσαμε πια ν’ ακούμε για οξείες και περισπωμένες. Κι ίσια ίσια ένα πουλί είχε καθίσει στο πλατάνι της αυλής του σκολειού και κελαηδούσε. Τότε πια ένας μαθητής, χλωμός, κοκκινομάλλης, που ’χε έρθει εφέτο από το χωριό, Νικολιό τον έλεγαν, δε βάσταξε, σήκωσε το δάχτυλο:
        –Σώπα, δάσκαλε, φώναξε. Σώπα, δάσκαλε, ν’ ακούσουμε το πουλί!»

Αγαπητοί μου μαθητές και μαθήτριες
Δεν είναι μόνο οι Πανελλαδικές που θα κάνουν τα όνειρά σας πραγματικότητα.
Η ζωή έχει κι άλλους τρόπους να ελευθερώνει όνειρα που οι Εξετάσεις κρατάνε φυλακισμένα.
Τη στιγμή της ελευθερίας θα την καταλάβετε. 
Θα είναι τότε που οι δάσκαλοι θα έχουν σωπάσει…

Τρίτη, 29 Μαΐου 2018

Γ Λυκείου: 300 Πολλαπλής επιλογής στα κεφάλαια 1-7

300 πολλαπλής επιλογής από το site των Λατζώνη Π. & Κονδύλης Π.(http://chemistrytopics.xyz/)
ΚΕΦ. 1-4:  72 Ερωτήσεις
ΚΕΦ. 5: 105 Ερωτήσεις
ΚΕΦ.6: 99 Ερωτήσεις
ΚΕΦ.7: 35 Ερωτήσεις
Στο τέλος υπάρχουν και οι απαντήσεις
Κατεβάστε τις ερωτήσεις από ΕΔΩ

Τρίτη, 22 Μαΐου 2018

Μηχανογραφικό Δελτίο για τους υποψηφίους των φετινών εξετάσεων (2018)


Δείτε το νέο μηχανογραφικό του 2018 ΕΔΩ

Γ΄ Λυκείου: Θεωρία &Ασκήσεις Χημείας Νο 16





1
5,6 L αλκενίου Α, μετρημένα σε STP, αντιδρούν με νερό και παράγεται η οργανική ένωση Β. Κατά την επίδραση όξινου διαλύματος KMnO4 στη Β, παράγεται οργανική ένωση Γ η οποία με επίδραση Na2CO3 δίνει 2,24 L αερίου CO2 μετρημένα σε STP. Nα βρεθούν οι Σ.Τ. των Α, Β και Γ καθώς και η απόδοση για τη σειρά των αντιδράσεων μετατροπής της ένωσης Α σε CO2. (Aπ: 80 %)


2
0,1 mol του υδροξυοξέος C3H6O3 (Α) οξειδώνονται με όξινο διάλυμα KMnO4 και προκύπτει η οργανική ένωση Β. Για την πλήρη εξουδετέρωση της Β απαιτούνται 8 g ΝaOH.
α) Ποιος ο Σ.Τ. της ένωσης Α;β) Αν η ποσότητα της ένωσης Β διαλυθεί στο νερό προκύπτει διάλυμα όγκου 1L. Να βρεθεί το pH του διαλύματος και οι βαθμοί ιοντισμού του Β στα δύο στάδια ιοντισμού.
Για το Β: Κa1=10-5, Ka2=10-8
(Απ: α) 3-υδροξυ-προπανικό οξύ,β) pH=3, α1=10-2, α2=10-5)


3
2,6 g αλκινίου Α αντιδρά πλήρως με Na, παράγεται η ένωση Β και ελευθερώνονται 2,24 L αερίου σε STP.  
α) Να βρεθούν οι Σ.Τ. των Α και Β.
β) Η ποσότητα της ένωσης Β που παράχθηκε παραπάνω αναμιγνύεται με 0,15 mol CH3Br. Να βρείτε το σύσταση του οργανικού προϊόντος σε mol.
γ) Ίση ποσότητα της Β με αυτή που παράχθηκε παραπάνω αντιδρά με περίσσεια νερού και προκύπτει διάλυμα όγκο 2 L. Να βρεθεί το pH του διαλύματος.Κw=10-14
(Απ: α)ν=2, β) 0,05 mol – 0,05 mol,γ) pH=13)





Τρίτη, 8 Μαΐου 2018

Γ΄ Λυκείου: Θεωρία &Ασκήσεις Χημείας Νο 15

                               ΟΛΑ ΤΑ  ΘΕΜΑΤΑ ΣΩΣΤΟΥ-ΛΑΘΟΥΣ  ΣΤΟ ΚΕΦ. 7  
                                                   [ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ 2000-2017]

1. Ο σ δεσμός είναι ισχυρότερος του π δεσμού, διότι στην περίπτωση του σ δεσμού επιτυγχάνεται μεγαλύτερη επικάλυψη τροχιακών από την περίπτωση του π δεσμού.
2. Το πολυμερές [-CH2−CH=CH−CH2-−]ν  προέρχεται από πολυμερισμό της ένωσης CH3CH=CHCH3
3. Το HCl αντιδρά τόσο με τη μεθυλαμίνη (CH3NH2) όσο και με το αιθένιο (CH2=CH2).
4. Στο  μόριο του αιθυλενίου, τα δύο άτομα C συνδέονται μεταξύ τους με ένα σ δεσμό του τύπου sp2–sp2 και ένα π δεσμό.
5. Οι π δεσμοί είναι ασθενέστεροι των σ δεσμών.
6. Το ιόν CH3O– στο νερό συμπεριφέρεται ως βάση κατά Bronsted-Lowry.
7. Στο μόριο του αιθενίου υπάρχει ένας δεσμός π, ενώ στο μόριο του πολυαιθενίου υπάρχουν μόνο δεσμοί σ.
8. Στο μόριο του αιθυλενίου κάθε άτομο άνθρακα έχει τρία sp2 υβριδικά τροχιακά.
9. Στο μόριο του προπινίου CH3≡C −CH υπάρχει ένας π δεσμός.
10. Υβριδισμός είναι ο γραμμικός συνδυασμός (πρόσθεση ή αφαίρεση) ατομικών τροχιακών προς δημιουργία νέων ισότιμων ατομικών τροχιακών (υβριδικών τροχιακών).
11. Στο προπίνιο, CH3−C ≡CH , και τα τρία άτομα άνθρακα είναι συνευθειακά.
12. Η πλευρική επικάλυψη p-p ατομικών τροχιακών δημιουργεί π δεσμούς.
13. Όλοι οι δεσμοί στο μόριο της ακεταλδεΰδης (CH3CHO ) είναι σίγμα δεσμοί (σ).
14. Κατά την προσθήκη ΗCl στο προπίνιο, προκύπτει ως κύριο προϊόν το 1,2–διχλωροπροπάνιο.
15. Κατά την προσθήκη Na σε αιθανόλη, παρατηρείται έκλυση αερίου.
16. Το (COONa)2 οξειδώνεται από το KMnO4 με την παρουσία Η2SO4.
17. Με πολυμερισμό της ένωσης 1,3-βουταδιένιο προκύπτει το πολυμερές:  (–CH2-C(CH3)=CHCH2-)ν
18. Από την αντίδραση της μεθανάλης (ΗCHO) με το κατάλληλο αντιδραστήριο Grignard μπορεί να προκύψει η μεθανόλη (CH3OH).
19. Προπίνιο  με  περίσσεια  HCl,  προκύπτει  ως  κύριο προϊόν  το 1,2–διχλωροπροπάνιο.
20. Προϊόν οξείδωσης του HCOOH είναι το CO2
21. Η αφυδραλογόνωση του 2–χλωροβουτανίου δίνει ως κύριο προϊόν το 2–βουτένιο.
22. Η προσθήκη νερού στην ένωση CH ≡CH δίνει ως τελικό προϊόν τη σταθερή ένωση                               CH2=CHOH.
23. Κατά την επίδραση αντιδραστηρίου Grignard (RMgX) σε κετόνη και υδρόλυση του προϊόντος προκύπτει πρωτοταγής αλκοόλη.
24. Η φαινόλη (C6H5OH) αντιδρά με υδατικό διάλυμα NaΟΗ.
25. Κατά την αντίδραση αλκυλαλογονιδίου με αλκοξείδιο του νατρίου (RONa) σχηματίζεται  αιθέρας
26. Οι αλκοόλες (ROH) αντιδρούν με Na.
27. Οι δευτεροταγείς αλκοόλες οξειδώνονται σε κετόνες.
28. Σύμφωνα με τον κανόνα του Markovnikov: όταν ένα μόριο ΑΒ προστίθεται στο διπλό δεσμό ενός μη συμμετρικού αλκενίου, το κύριο προϊόν της αντίδρασης είναι αυτό που προκύπτει από την προσθήκη του θετικού τμήματος (το οποίο είναι συνήθως Ηδ+) στον άνθρακα με τα λιγότερα υδρογόνα.
29. Σύμφωνα με τον κανόνα του Saytseff, κατά την απόσπαση μορίου ΗΑ από οργανική ένωση, το Η αποσπάται ευκολότερα από το 3ο γες άτομο άνθρακα και λιγότερο εύκολα από το 2ογες.
30. Η αντίδραση μιας οργανομαγνησιακής ένωσης με κετόνη δίνει ως προϊόν οργανικό οξύ.
31. Η αιθανάλη (CH3CHO) είναι δραστικότερη από την μεθανάλη (ΗCHO) στις αντιδράσεις προσθήκης.
32. Το ανιόν CH3CH2O−- είναι ισχυρότερη βάση από ανιόν CH3COO−-
33. Όλες οι αλκοόλες με μοριακό τύπο C4H9OH μπορούν να παρασκευαστούν με αναγωγή καρβονυλικής ένωσης
34. Το CH3COOH είναι ισχυρότερο οξύ από την C6H5OH.
35. Τα R – X είναι πολύ δραστικές ενώσεις.
36. Η προσθήκη Br2 στο αιθένιο είναι αντίδραση οξειδοαναγωγής.
37. Όλες οι αλκοόλες με μοριακό τύπο C4H10O οξειδώνονται χωρίς διάσπαση της ανθρακικής αλυσίδας.
38. Η μεθανάλη με προσθήκη  αντιδραστηρίου Grignard και υδρόλυση δίνει δευτεροταγή αλκοόλη.
39. Οι δευτεροταγείς αλκοόλες οξειδώνονται σε κετόνες.
40. Κατά την επικάλυψη p-p ατομικών τροχιακών προκύπτουν πάντοτε π δεσμοί.
41. Κατά τον υβριδισμό ενός s και ενός p ατομικού τροχιακού προκύπτουν δύο sp υβριδικά τροχιακά.
42. Η αντίδραση αλκυλαλογονιδίου με αλκοξείδιο του νατρίου (RONa) οδηγεί στον σχηματισμό εστέρα.
43. Τα αντιδραστήρια Grignard αντιδρούν με το νερό και δίνουν αλκάνια.
44. Στο HC ≡≡CH τα δύο άτομα του άνθρακα συνδέονται μεταξύ τους με ένα σ και δύο π δεσμούς.
45. Κατά τις αντιδράσεις προσθήκης σε διπλό δεσμό άνθρακα–άνθρακα, ο υβριδισμός των ατόμων C του διπλού δεσμού μεταβάλλεται από sp2σε sp3
46. Τα υβριδικά τροχιακά έχουν την ίδια ενέργεια, μορφή και προσανατολισμό με τα ατομικά τροχιακά από τα οποία προκύπτουν.
47. Η μεθυλαμίνη (CH3NH2) αντιδρά με HCl.
48. H προσθήκη Η2 στην CH3COCH3 δίνει 1–προπανόλη.
49. Το αντιδραστήριο Fehling (Φελίγγειο υγρό) είναι αμμωνιακό διάλυμα AgNO3.
50. Η αντίδραση αλκυλαλογονιδίου με αλκοξείδιο του νατρίου (RONa) οδηγεί στο σχηματισμό κετόνης.
51. Τα αντιδραστήρια Grignard αντιδρούν με κετόνες και μετά από υδρόλυση του ενδιάμεσου προϊόντος δίνουν δευτεροταγείς αλκοόλες.
52. Οι πρωτοταγείς αλκοόλες οξειδώνονται σε κετόνες.
53. Η προπανόνη οξειδώνεται από το αντιδραστήριο Tollens (αμμωνιακό διάλυμα AgNO3).
54. Το Buna είναι ένα πολυμερές που προκύπτει από πολυμερισμό του αιθυλενίου.
55. Η ένωση με τύπο RC ≡Ν ανήκει στις αμίνες.
56. Τα αντιδραστήρια Grignard αντιδρούν με HCH=Ο και μετά από υδρόλυση του ενδιάμεσου προϊόντος, δίνουν δευτεροταγή αλκοόλη
57. Οι αμίνες αντιδρούν με το HCl και δίνουν τα αντίστοιχα άλατα
58. Τα αλκυλαλογονίδια αντιδρούν με αλκοξείδια του νατρίου (RONα) και δίνουν αιθέρες.
59. Η ένωση CH3CH2CN ονομάζεται αιθανονιτρίλιο.
60. Τα αντιδραστήρια Grignard δίνουν αντιδράσεις προσθήκης με καρβονυλικές ενώσεις.
61. Τα αλκοξείδια του νατρίου είναι βάσεις κατά Brοönsted-Lowry.
62. Κατά την προσθήκη Η2 σε κετόνες παράγονται πρωτοταγείς αλκοόλες.
63. Το υδατικό διάλυμα της φαινόλης είναι όξινο.
64. Κατά την προσθήκη Η¬2 σε νιτρίλιο παράγεται αμίνη.
65. Οι αλκοόλες αντιδρούν με ΝaΟΗ.
66. Το μεθανικό οξύ μπορεί να αποχρωματίσει όξινο διάλυμα υπερμαγγανικού καλίου.
67. Με αναγωγή καρβονυλικών ενώσεων προκύπτουν αλκοόλες.
68. Η φαινόλη (C6H5OH) αντιδρά με NaOH και με Na.
69. Με επίδραση νερού στα αντιδραστήρια Grignard προκύπτουν κορεσμένες μονοσθενείς αλκοόλες.
70. Το 1,3-βουταδιένιο με πολυμερισμό δίνει ένα είδος τεχνητού καουτσούκ που ονομάζεται Buna.
71. Οι δευτεροταγείς αλκοόλες οξειδώνονται σε κετόνες.
72. Η υδρόλυση του νιτριλίου (RCN) οδηγεί στο σχηματισμό αμίνης (RCH2NH2).
73. Με την επίδραση ενός αντιδραστηρίου Grignard (RMgX) σε φορμαλδεΰδη (HCHO) και υδρόλυση του προϊόντος προκύπτει πρωτοταγής αλκοόλη (RCH2OH) και Mg(OH)X.
74. Το οξικό οξύ (CH3COOH) αντιδρά με την αμμωνία (NH3).
75. Η προσθήκη Η2 στις καρβονυλικές ενώσεις οδηγεί στο σχηματισμό καρβοξυλικών οξέων.
76. Το αντιδραστήριο Τollens oξειδώνει τις αλδεΰδες σε οξέα.
77. Με αφυδάτωση της αιθανόλης, παρουσία πυκνού Η2SO4 / 170 οC, παράγεται αιθίνιο (Η-C ≡C-H).
78. Η ένωση CH3CH2CH(OH)CH3 ονομάζεται 1-βουτανόλη.
79. Κατά την προσθήκη HCl σε CH3-CH=CH2 παράγεται ως κύριο προϊόν η ένωση CH3CHClCH3
80. Η εστεροποίηση ενός καρβοξυλικού οξέος με αλκοόλη γίνεται σε όξινο ή σε βασικό περιβάλλον
81. Η διάκριση της φαινόλης  από την αιθανόλη  γίνειται  με διάλυμα ΝaΟH και φαινολοφθαλεΐνη
82. Ο κανόνας Markovnikov δεν εφαρμόζεται σε προσθήκη Grignard σε καρβονυλικές ενώσεις.
83. Μπορούμε να διακρίνουμε μία αλκοόλη από ένα αιθέρα με επίδραση μεταλλικού Νa.
84. Από τα καρβοξυλικά οξέα μόνο το μεθανικό οξύ (HCOOH) παρουσιάζει αναγωγικές ιδιότητες.
85. Τα καρβοξυλικά οξέα διασπούν τα ανθρακικά άλατα.
86. Στην αντίδραση με χημική εξίσωση: CH2 = CH2 + Br2 → →→  CH2Br-−CH2Br  το Br ανάγεται.
87. Οι φαινόλες είναι ισχυρότερα οξέα από τις αλκοόλες.
88. Οι εστέρες κορεσμένων μονοκαρβοξυλικών οξέων διασπούν τα ανθρακικά άλατα, εκλύοντας CO2
89. Το HCOONa όταν οξειδωθεί με όξινο διάλυμα KMnO4 παράγει διοξείδιο του άνθρακα.
90. Οι αλδεΰδες οξειδώνονται και με πολύ ήπια οξειδωτικά μέσα.
91. Αν ένας υδρογονάνθρακας αποχρωματίζει διάλυμα Br2 σε CCl4, τότε αυτός είναι αλκένιο.
92. Η προπανάλη είναι η μοναδική αλδεΰδη που δίνει την αλογονοφορμική αντίδραση.
93. Όλα τα αλκίνια αντιδρούν με μεταλλικό νάτριο.
94. Αν μια καρβονυλική ένωση δίνει ίζημα με αλκαλικό διάλυμα I2 αλλά και με αμμωνιακό διάλυμα AgNO3, τότε πρόκειται για την προπανόνη.
95. H οργανική ένωση με μοριακό τύπο C3H8O αντιδρά οπωσδήποτε με Να.
96. Η προπανόνη αποχρωματίζει διάλυμα Br2 σε CCl4.
97. Το HCOOH αντιδρά τόσο με ΚΗCO3 όσο και με όξινο διάλυμα ΚMnO4.
98. Η αιθανόλη αντιδρά με NaOH.
99. Οι αλδεΰδες αντιδρούν με αμμωνιακό διάλυμα νιτρικού αργύρου (αντιδραστήριο Tollens).
100. Tο προπίνιο (CH3C ≡CH) έχει ιδιότητες οξέος.
101. Τα καρβοξυλικά οξέα αντιδρούν με Νάτριο (Νa).
102. Η φαινόλη (C6H5OH) δεν αντιδρά με NaOH
103. Τα καρβοξυλικά οξέα RCOOH και οι αλκοόλες ROH αντιδρούν με νάτριο (Νa).
104. Τα αλκίνια του τύπου   αντιδρούν με Νa.
105. Η προπανάλη και η προπανόνη μπορούν να διακριθούν μεταξύ τους με επίδραση φελίγγειου υγρού.
106. Η φαινόλη (C6H5OH) δεν αντιδρά με υδατικό διάλυμα NaΟH
107. Τα καρβοξυλικά οξέα (RCOOH) αντιδρούν με ανθρακικά άλατα.
108. Οι αλκοόλες (ROH) αντιδρούν με NaOH.
109. Οι κετόνες αντιδρούν με το αντιδραστήριο Tollens (αμμωνιακό διάλυμα νιτρικού αργύρου).
110. Η προπανόνη αποχρωματίζει διάλυμα Br2 σε CCl4.
111. Το διάλυμα Br2/CCl 4  δεν αποχρωματίζεται κατά την προσθήκη κορεσμένου υδρογονάνθρακα.
112. Το αντιδραστήριο Tollens οξειδώνει κετόνες.
113. Με προσθήκη HCN σε καρβονυλική ένωση και υδρόλυση του προϊόντος, προκύπτει 2–υδροξυοξύ.
114. Η αντίδραση CH3OK + CH3Cl → CH3OCH3 + KCl είναι αντίδραση εξουδετέρωσης.
115. Κατά τη διάλυση CH3OH σε H2O γίνεται η επόμενη αντίδραση: :
116. Κατά τον πολυμερισμό του 2−-μεθυλο-−2-−βουτένιου προκύπτει πολυμερές με τύπο                          (–CH2-C(CH3)=CHCH2-)ν
117. Η επίδραση NaOH σε αλκυλαλογονίδιο μπορεί να οδηγήσει σε δύο διαφορετικά προϊόντα που ανήκουν σε διαφορετικές ομόλογες σειρές.
118. Το κύριο προϊόν της επίδρασης αλκοολικού διαλύματος ΝaΟΗ στο 2-χλωροβουτάνιο με θέρμανση είναι το 2-βουτένιο.
119. Kατά την αφυδραλογόνωση του 2-χλωροβουτάνιου προκύπτει ως κύριο προϊόν το 1-βουτένιο.

Πέμπτη, 12 Απριλίου 2018

Πρόταση εισαγωγής της διδασκαλίας της Χημείας στην Α΄ Γυμνασίου

Η Χημεία με πειράματα

 Πρόταση εισαγωγής της διδασκαλίας της Χημείας στην Α΄ Γυμνασίου

 του Δρ. Κωνσταντίνου Αποστολόπουλου,

Σχολικού Συμβούλου ΠΕ04


Download από ΕΔΩ

Τετάρτη, 4 Απριλίου 2018

Γ΄ Λυκείου: Επανάληψη (ασκήσεις-θεωρία): Νο13


Ισομοριακό  αέριο μείγμα αλκενίου (Α), αλκινίου (Β) και CH4  χωρίζεται σε 2 ίσα μέρη.
Το 1ο μέρος διοχετεύεται σε δοχείο που περιέχει περίσσεια διαλύματος CuCl/NH3.
Μετά τη διαβίβαση  του αερίου στο δοχείο το διάλυμα παρουσιάζει αύξηση μάζας ίση με 5,2 g, ενώ καταβυθίζονται  30,2 g ιζήματος.
Το αέριο που εξέρχεται από το διάλυμα CuCl/NH3 διοχετεύεται σε 100 mL διαλύματος Br2/CCl4  1M οπότε το διάλυμα παρουσιάζει αύξηση μάζας ίση με 2,8 g.
α) Να βρείτε τους Σ.Τ. των Α και Β.
β) Θα αποχρωματιστεί το διάλυμα Br2/CCl4;
γ) Ποιος όγκος αερίου (σε STP) εξέρχεται από το διάλυμα Βr2;
δ) Το 2ο μέρος θερμαίνεται με  5,6 L αέριου Η2 (STP) παρουσία Ni. To προϊόν της υδρογόνωσης μπορεί να αποχρωματίσει το πολύ 350 mL διαλύματος Br2/CCl4.
Nα βρεθεί η % w/v περιεκετικότητα του διαλύματος Βr2/CCl4.
Ar: C=12, H=1, Cu=63,5, Br=80
(Aπ: β) ναι, γ) 6,72 L, δ) 16 % w/v)

Τρίτη, 3 Απριλίου 2018

Επιστήμονες δημιούργησαν νέο σύστημα τεχνητής νοημοσύνης στη... χημεία

1--15
Η συνθετική οργανική χημεία είναι η επιστήμη της δημιουργίας νέων χημικών δομών από απλούστερα μέρη. Έως σήμερα, η γνώση και η εμπειρία των χημικών ήταν το «κλειδί» για να σχεδιάσουν και να συνδυάσουν πετυχημένα τις χημικές αντιδράσεις, έτσι ώστε να παράγουν το επιθυμητό αποτέλεσμα, όπως το μόριο ενός νέου φαρμάκου. Αλλά, εφεξής θα έχουν ένα πολύτιμο βοηθό, αν όχι οδηγό: την τεχνητή νοημοσύνη.

Γερμανοί επιστήμονες δημιούργησαν ένα νέο σύστημα τεχνητής νοημοσύνης που, αφού έχει αφομοιώσει σχεδόν κάθε χημική αντίδραση που έχει γίνει μέχρι σήμερα από τους ανθρώπους, μπορεί πια μόνο του να προτείνει τις χημικές αντιδράσεις και να σχεδιάσει τα διαδοχικά χημικά βήματα για να παραχθεί ένα νέο μόριο.

Οι χημικοί έκαναν λόγο για μια εξέλιξη-ορόσημο, που μπορεί να μεταμορφώσει τη Χημεία και να τη βάλει σε μεγάλο βαθμό στον...αυτόματο πιλότο, μεταξύ άλλων επιταχύνοντας την ανάπτυξη νέων φαρμάκων, αλλά και μειώνοντας το κόστος.

Οι ερευνητές, με επικεφαλής τον ειδικό στην οργανική χημεία και στην τεχνητή νοημοσύνη Μάρβιν Ζέγκλερ του Πανεπιστημίου του Μίνστερ, που έκαναν τη σχετική δημοσίευση στο περιοδικό "Nature", χρησιμοποίησαν νευρωνικά δίκτυα βαθιάς μάθησης για να τροφοδοτήσουν και να «εκπαιδεύσουν» το λογισμικό τους με περίπου 12,4 εκατομμύρια γνωστές οργανικές χημικές αντιδράσεις, που έχουν συσσωρευτεί από τα μέσα του 19ου αιώνα μέσα από τη θεωρία και την πρακτική.

Στη συνέχεια, το σύστημα - που μαθαίνει και βελτιώνεται τελείως μόνο του- μπορεί να προβλέψει τις χημικές αντιδράσεις που μπορούν να χρησιμοποιηθούν σε κάθε βήμα.

Το «έξυπνο» λογισμικό σχεδιάζει μόνο του μια διαδικασία πολλαπλών σταδίων για τη σύνθεση ενός νέου μορίου, από την αρχή έως το τέλος.

Από τη δεκαετία του 1960, οι χημικοί ξεκινάνε συχνά από το τέλος, δηλαδή με το μόριο που θέλουν να φτιάξουν, το οποίο βρίσκουν πια με τη βοήθεια υπολογιστών.

Στη συνέχεια, πηγαίνοντας ανάποδα και χρησιμοποιώντας τόσο την ανάλυση άλλων μορίων που ήδη υπάρχουν όσο και τη διαίσθησή τους, καταλήγουν στις ουσίες (π.χ. στα πρόδρομα μόρια) και στις χημικές αντιδράσεις με τις οποίες πρέπει να ξεκινήσουν.

Μια διαδικασία που μπορεί να πάρει στους ανθρώπους από μερικές ώρες έως αρκετές μέρες, αλλά την οποία τώρα πια είναι σε θέση να κάνει -και μάλιστα πολύ πιο γρήγορα- το νέο εργαλείο της τεχνητής νοημοσύνης.

Προς επιβεβαίωση, οι ερευνητές έδειξαν σε 45 χημικούς στη Γερμανία και στην Κίνα εννέα καταγεγραμμένα «μονοπάτια» σύνθεσης διαφορετικών μορίων, τα οποία είχαν σχεδιασθεί είτε από ανθρώπους χημικούς είτε από το σύστημα τεχνητής νοημοσύνης και τους κάλεσαν -αν μπορούσαν- να διακρίνουν ποιά προέρχονταν από το μηχάνημα.

Οι χημικοί δεν ήσαν σε θέση να διακρίνουν τα μεν από τα δε και δεν είχαν προτίμηση για το ποιά ήσαν τα καλύτερα, πράγμα που δείχνει ότι το σύστημα τεχνητής νοημοσύνης λειτουργεί πια όπως ένας έμπειρος χημικός.

Δεν σημαίνει βέβαια ότι κάθε πρόταση του χημικού αλγόριθμου τελικά θα «δουλέψει» στο εργαστήριο, όπως όμως αποδεδειγμένα δεν φέρνει αποτελέσματα και κάθε ιδέα ανθρώπου χημικού.

Έχουν διεθνώς υπάρξει διάφορες προσπάθειες για να «παντρευτεί» η χημεία με την τεχνητή νοημοσύνη, αλλά το σύστημα του Ζέγκλερ είναι το πιο προχωρημένο, επειδή μαθαίνει τελείως μόνο του και δεν χρειάζεται καθόλου να του μάθουν οι άνθρωποι τους κανόνες που θα χρησιμοποιήσει.

Ήδη αρκετές φαρμακευτικές εταιρείες έχουν δείξει ενδιαφέρον για το νέο σύστημα. Ο Ζέγκλερ δήλωσε αισιόδοξος, σύμφωνα με το "Nature", ότι οι οργανικοί χημικοί δεν θα μείνουν χωρίς δουλειά στο μέλλον, απλώς το νέο εργαλείο θα αποτελέσει έναν πολύτιμο βοηθό τους.

Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά, «η συσκευή πλοήγησης GPS μπορεί να κατέστησε περιττούς τους χάρτινους χάρτες, αλλά όχι και τον οδηγό του αυτοκινήτου».

Δεν είναι πάντως σίγουρο ότι όλοι οι χημικοί θα το δουν με το ίδιο μάτι...

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Δευτέρα, 2 Απριλίου 2018

Γ΄ Λυκείου: Επανάληψη (ασκήσεις-θεωρία): Νο12

                                             

Κατά την επίδραση νερού παρουσία Ηg-HgSO4-H2SO4 στο προπίνιο, παράγεται ομογενές μείγμα οργανικών ενώσεων  Α (κύριο προϊόν) και  Β.  To μείγμα χωρίζεται σε δύο ίσα μέρη.
Το 1ο μέρος αντιδρά με Ι2 και ΝαΟΗ και το οργανικό άλας Γ που προκύπτει διαλύεται σε νερό και προκύπτουν 360 mL διαλύματος με pH=9,5.
Το 2ο μέρος αντιδρά με φελίγγειο υγρό και παράγονται 0,02 mol ιζήματος.
α) Να βρεθούν οι Σ.Τ. των Α, Β και Γ και το ποσοστό μετατροπής του προπινίου σε κύριο προϊόν.
β) Μία ποσότητα της  Β πολυμερίζεται σε ποσοστό 80 % και αποκαθίσται ισορροπία στην οποία τα συστατικά της έχουν ισομοριακές ποσότητες.
Να βρεθεί ο αριθμός των μορίων της Β που πολυμερίστηκαν και να γραφεί η αντίδραση πολυμερισμού που έγινε.  Για το ανιόν του Γ: Κb=2.10-9, για το Η2Ο:Κw=10-14. 
γ) Να παρασκευαστούν μέσω αντιδραστηρίων Grignard οι παρακάτω αλκοόλες :
                             αιθανόλη 2-προπανόλη μέθυλο-2-προπανόλη
Ποια από αυτές παρασκευάζεται πιο εύκολα και γιατί;
(Απ: α) 90%,  β) ν=4,  γ) αιθανόλη)

Σάββατο, 17 Μαρτίου 2018

Θέματα 32ου Πανελλήνιου Μαθητικού Διαγωνισμού Χημείας

Ανακοίνωση ΕΕΧ: Η Ένωση Ελλήνων Χημικών (ΕΕΧ) διοργανώνει κάθε χρόνο, υπό την αιγίδα του ΥΠΠΕΘ, τον ΠΜΔΧ μέσω του οποίου επιλέγονται οι μαθητές που εκπροσωπούν την Ελλάδα στην Διεθνή Ολυμπιάδα Χημείας.

Η ΕΕΧ θέλοντας να διασφαλίσει την διακριτική ικανότητα των θεμάτων, την αξιοπιστία του ΠΜΔΧ και την αξιοκρατική επιλογή των μαθητών που εκπροσωπούν τη χώρα, έχει ψηφίσει στο Ανώτατο Όργανο Διοίκησης, τη Συνέλευση των Αντιπροσώπων (ΣΤΑ), αυστηρό πρωτόκολλο –κανονισμό για την πραγματοποίηση του ΠΜΔΧ με βάση τον οποίο γίνεται η επιλογή των θεμάτων και η βαθμολόγηση των γραπτών.

                                                         

Σήμερα, 17-03-2018, πραγματοποιήθηκε ο 32ος ΠΜΔΧ με τη βοήθεια συναδέλφων καθηγητών της Δευτεροβάθμιας, αλλά και Πανεπιστημιακών, μελών των Περιφερειακών Τμημάτων της ΕΕΧ, καθώς και μεταπτυχιακών και προπτυχιακών φοιτητών, οι οποίοι προσέφεραν εθελοντικά τις υπηρεσίες τους.

Σύμφωνα με τις πρώτες εκτιμήσεις ο διαγωνισμός πραγματοποιήθηκε χωρίς σημαντικά προβλήματα και η συμμετοχή ήταν μεγάλη.

Στην ιστοσελίδα της ΕΕΧ θα βρίσκονται αναρτημένα τα θέματα του 32ου ΠΜΔΧ, καθώς και ο πλήρης φάκελος του ΠΜΔΧ, ο οποίος περιλαμβάνει το σύνολο των θεμάτων μεταξύ των οποίων έγινε η επιλογή, καθώς και την ταυτότητα των επιτροπών. Ο φάκελος και τα θέματα θα είναι αναρτημένα στο τμήμα: «ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΙ»- «ΤΜΗΜΑ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΧΗΜΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ», ώστε να μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως τράπεζα θεμάτων.

Οι λύσεις των θεμάτων θα αναρτηθούν μετά την παραλαβή του συνόλου των γραπτών, προς το τέλος της επόμενης εβδομάδας.

Η ΕΕΧ ευχαριστεί θερμά όλους τους μαθητές που μετείχαν στον 32ο ΠΜΔΧ, επενδύοντας χρόνο και κόπο για να εκφράσουν την αγάπη τους για την Επιστήμη της Χημείας.

Επίσης, ευχαριστεί τους φοιτητές, τους συναδέλφους καθηγητές, τα μέλη των Περιφερειακών Τμημάτων που συμμετείχαν, την Οργανωτική και την Επιστημονική επιτροπή του διαγωνισμού, χωρίς την εθελοντική προσφορά των οποίων η πραγματοποίηση του ΠΜΔΧ θα ήταν αδύνατη.

Θέματα Γ Λυκείου: ΕΔΩ
Θέματα Β΄Λυκείου: ΕΔΩ
Θέματα Α΄Λυκείου: ΕΔΩ

Γ΄ Λυκείου: Επανάληψη (ασκήσεις-θεωρία): Νο11


Μία κορεσμένη μονοσθενής αλκοόλη Α αντιδρά με I2  και ΝaOH οπότε παράγεται κίτρινο ίζημα και 2,4 g της οργανικής ένωσης Β. Όλη η ποσότητα της Β διαλύεται στο νερό και προκύπτει διάλυμα (Χ)  όγκου 250 mL με pH=9. Σε 125 mL του διαλύματος (Χ) προσθέτουμε (χωρίς μεταβολή του όγκου του διαλύματος) την απαιτούμενη ποσότητα  HCl που χρειάζεται για να αντιδράσει όλη η ποσότητα της Β, οπότε προκύπτει διάλυμα με pH=3. 
Να βρεθούν οι Σ.Τ. των Α και Β.    Ar: C=12, H=1, O=16, Na=23.
 Για το νερό στους 25οC: Κw=10-14.
(Aπ: Α: 2-βουτανόλη)

Τετάρτη, 14 Μαρτίου 2018

Γ΄Λυκείου: Επανάληψη (ασκήσεις-θεωρία): Νο10

                                                    

7,8 g ισομοριακού μείγματος των ενώσεων CvH2v+2O (A) και  CkH2k+2O (B)  με  v<k, χωρίζονται σε δύο ίσα μέρη.
Το 1ο μέρος με πλήρη οξείδωση δίνει 1,12L αερίου (σε STP) που θολώνει το ασβεστόνερο.
Με επίδραση περίσσειας μεταλλικού Νa στο 2ο μέρος ελευθερώνονται 0,56 L αερίου (σε STP).
α) Να βρεθούν οι Σ.Τ. των Α και Β και η σύσταση του μείγματος σε mol.
β) Σε 1,6 g της Α προσθέτουμε  2,3 g  Νa και στη συνέχεια με την προσθήκη περίσσειας νερού παρασκευάζουμε 100 mL διαλύματος Χ. Να βρεθεί το pH του διαλύματος Χ στους 25οC.
Αr:  C=12, H=1, O=16, Νa=23   Kw=10-14.
(Aπ: α) 0,1 mol A -0,1 mol B,  β) pH=14)

Ρυθμιστικά διαλύματα στο αίμα μας

Υπάρχουν ρυθμιστικά διαλύματα στο αίμα μας;
Η παρουσία ρυθμιστικών διαλυμάτων στο αίμα, καθώς και σε άλλα υγρά του οργανισμού μας, έχει θεμελιώδη σημασία. Αυτό συμβαίνει κυρίως γιατί οι διάφορες βιολογικές διεργασίες που λαμβάνουν χώρα στον οργανισμό μας, γίνονται παρουσία ενζύμων, που ως γνωστό η δράση τους επηρεάζεται σε σημαντικό βαθμό από το pH. Η κανονική τιμή του pH του πλάσματος του αίματος του ανθρώπου είναι μεταξύ 7.35 –7.45. Μικρές αλλαγές στην τιμή του pH της τάξεως του δέκατου της μονάδος μπορούν να προκαλέσουν σοβαρές ασθένειες ή ακόμα το θάνατο.


Τι γίνεται αν το pH του αίματος μειωθεί;
Όταν η τιμή του pH πέσει κάτω από την κανονική τιμή π.χ. γίνει 7,2 έχουμε οξέωση. Αυτό μπορεί να προέλθει από καρδιακή ή νεφρική ανεπάρκεια, από παρατεταμένη διάρροια ή ακόμα από εξαντλητική γυμναστική κ.λ.π. Συνέπεια αυτού είναι ο ασθενής να περιέλθει σε κωματώδη κατάσταση. Με άλλα λόγια αυτή η ελάχιστη μεταβολή στο pH, που αντιστοιχεί σε αύξηση της [Η3Ο+] της τάξεως του 4 10-8 Μ, μπορεί να φέρει ένα υγιή άνθρωπο κοντά στο θάνατο.

Τι γίνεται αν το pH του αίματος αυξηθεί;
Αν το pH του αίματος υπερβεί την τιμή 7,6 έχουμε αλκάλωση και αυτό συνοδεύεται με μυϊκή ακαμψία. Αξίζει να σημειώσουμε ότι οι ορειβάτες που σκαρφαλώνουν σε μεγάλα ύψη, π.χ. στην κορυφή του Έβερεστ (8848 m), παρουσιάζουν υψηλές τιμές pH στο αίμα τους (π.χ. 7.7-7.8), λόγω της ταχύπνοιας που παρουσιάζουν εξ’ αιτίας της πολύ χαμηλής πίεσης του οξυγόνου.

Πως το αίμα διατηρεί σχετικά σταθερό το pH του;
Το πλάσμα του αίματος διατηρείται σε σχεδόν σταθερή τιμή pH με τη βοήθεια ρυθμιστικών διαλυμάτων, όπως ανθρακικών, φωσφορικών αλάτων και πρωτεϊνών. Απ΄ αυτά ίσως σημαντικότερο είναι το σύστημα H2CO3 / HCO3– , του οποίου η ρυθμιστική δράση στηρίζεται στην ισορροπία:
                                        H2CO3  + H2O <=> HCO3–  +  H3O+
Το CO2 εισέρχεται στο αίμα, σε μορφή H2CO3, κατά τη διάρκεια της λειτουργίας αναπνοής (το CO2 ανταλλάσσεται με το Ο2 στους πνεύμονες). Η περιεκτικότητα του αίματος σε H2CO3 καθορίζεται από το ποσό του CO2 που εκπνέουμε, το οποίο συσχετίζεται με την ταχύτητα και το βάθος εισπνοής. Η κανονική γραμμομοριακή σχέση HCO3– / H2CO3 στο αίμα είναι 20/1. Αν η συγκέντρωση του HCO3–  αυξηθεί σε σχέση με αυτή του H2CO3, τότε το pH του αίματος αυξάνεται (αλκάλωση).  Αν η συγκέντρωση του H2CO3 αυξηθεί σε σχέση με αυτή του HCO3–, τότε το pH του αίματος μειώνεται (οξέωση).

Ρυθμιστική ικανότητα του αίματος
Για να αντιληφθείτε την υψηλή ρυθμιστική ικανότητα του αίματος, ας υποθέσουμε ότι προσθέτουμε 0.01 mol HCl σε 1 L αίματος. Τότε, το pH του αίματος μεταβάλλεται από 7.4 σε 7.2. Αν κάνουμε το ίδιο πείραμα, προσθέτοντας 0.01 mol HCl σε 1 L αλατόνερου (που είναι ισοτονικό προς το αίμα), το pH θα μεταβληθεί από 7.0 σε 2.0!
Πηγή: www.sciencelab.gr

Παρασκευή, 9 Μαρτίου 2018

11η Μαρτίου 2018 Πανελλήνια ημέρα Χημείας – Η Χημεία παράθυρο στη ζωή και για την ζωή

Η Ένωση Ελλήνων Χημικών έρχεται για μία ακόμη χρονιά να υπενθυμίσει ότι η 11Η Μαρτίου έχει καθιερωθεί από το 1995 ως Πανελλήνια Ημέρα Χημείας, με στόχο να ενημερώνει τον πολίτη ότι η Χημεία είναι η βασική επιστήμη, η οποία μπορεί να διατυπώσει τα ερωτήματα, αλλά κυρίως να παράσχει και τις απαντήσεις. Ξεκινώντας από τα φιλοσοφικά ερωτήματα της ύπαρξης, και φθάνοντας σε απλά καθημερινά ερωτήματα που αφορούν στην υγεία, στην ποιότητα της ζωής, στον τρόπο που λειτουργούν οι οργανισμοί, στην εξοικονόμηση φυσικών πόρων, στην παραγωγή και την χρήση καινοτόμων υλικών, η Χημεία είναι η επιστήμη που βρίσκεται στον πυρήνα της απάντησης.
Πολλές φορές η «Χημεία» και τα «χημικά» αναφέρονται με την αποστροφή που προκαλεί κάτι που δεν είναι φυσικό και φορτώνονται με την ενοχή για τα δεινά αυτού του κόσμου.
Πόσο άδικες και πόσο αντιεπιστημονικές είναι αυτές οι αναφορές! Άδικες, γιατί η ζωή είναι Χημεία. Μικρές «εκρήξεις» νευροδιαβιβαστών, δηλαδή των χημικών ουσιών - αγγελιοφόρων των εγκεφαλικών μηνυμάτων  στα εγκεφαλικά κύτταρα είναι υπεύθυνες για τα συναισθήματα και τις συμπεριφορές μας. Όταν η χημική ουσία ντοπαμίνη πλημυρίζει τα εγκεφαλικά κύτταρα ο άνθρωπος θέτει στόχους και γεμίζει από ευχαρίστηση όταν τους επιτυγχάνει, ενώ η έκρηξη της ωκυτοκίνης, της ορμόνης της αγκαλιάς, τον γεμίζει με τρυφερότητα και αισθήματα εμπιστοσύνης. Είναι μια άλλη χημική ουσία, η σεροτονίνη, που εμποδίζει την κατάθλιψη και μία άλλη το κολλαγόνο που επιτρέπει στο δέρμα να είναι ελαστικό.

Είναι η ανάπτυξη της επιστήμης της Χημείας που βελτίωσε την υγεία, επέκτεινε το προσδόκιμο της ζωής, επέτρεψε με τα νέα υλικά που κατασκεύασε την έκρηξη της τεχνολογίας, μείωσε την πείνα, έκανε την ζωή πιο καθαρή, πιο ασφαλή και πιο έγχρωμη, μια που και η παλέτα των χρωμάτων από την οποία σήμερα με ευκολία διαλέγουμε δεν είναι παρά λίγο περισσότερο από 100 χρόνων επίτευγμα της Χημείας.

Έχει και προβλήματα η ανάπτυξη της Χημείας, ατυχήματα, υπερκατανάλωση  φυσικών πόρων, κακές πρακτικές, αστοχίες στην παραγωγή προϊόντων, διαχείριση επικίνδυνων ουσιών, αλλά είναι αντιεπιστημονικό να επιρρίπτουμε την ευθύνη στην Επιστήμη.

Δεν υπάρχει κακή επιστήμη, όπως δεν υπάρχουν και κακές ανακαλύψεις ή κακά προϊόντα. Υπάρχουν κακές πρακτικές και κακή χρήση και αυτές συνδέονται με την έλλειψη γνώσης και την ανεπαρκή εκπαίδευση.
Σήμερα που διανύουμε το πρώτο μισό του 21ου αιώνα, ενός αιώνα που θα χαρακτηριστεί από την έκρηξη της τεχνολογίας και την εξέλιξη της 4ης Βιομηχανικής Επανάστασης ασφαλής πολίτης θα είναι ο εκπαιδευμένος να αναγνωρίζει, να αξιολογεί, να σκέφτεται, να κρίνει, να επηρεάζει και να αποφασίζει πολίτης.

Σε αυτό το πολύπτυχο η οργανωμένη και με συνοχή μελέτη της Χημείας στο πλαίσιο του εκπαιδευτικού συστήματος θα μπορούσε να εφοδιάσει τον πολίτη, αλλά και τον μελλοντικό επιστήμονα όχι μόνο με γνώσεις, αλλά κυρίως με ένα οργανωμένο, ορθολογικό και τεκμηριωμένο σύστημα σκέψης που θα αποτελέσει την πλατφόρμα της θεμελιώδους γνώσης πάνω στην οποία θα στηριχτεί σταθερά η οποιαδήποτε νέα.

Η αναβάθμιση της Χημείας στο εκπαιδευτικό σύστημα είναι μια επένδυση στην κοινωνία της γνώσης και συνδέεται άρρηκτα, όχι μόνο με την προετοιμασία του πολίτη, αλλά κυρίως με την δημιουργία προϋποθέσεων βιώσιμης οικονομικής και τεχνολογικής ανάπτυξης στηριγμένης σε σύγχρονη πρωτογενή και δευτερογενή παραγωγή και υπηρεσίες υψηλής προστιθέμενης αξίας.

Ας είναι η Πανελλήνια ημέρα Χημείας 2018 το έναυσμα για να δούμε τον σύγχρονο κόσμο και τις προοπτικές που υπάρχουν μέσα από το παράθυρο που η Χημεία μας ανοίγει με στόχο την οικοδόμηση ενός μέλλοντος στο οποίο οι καλές πρακτικές θα είναι περισσότερες από τις κακές, η ευημερία θα στηρίζεται στην συνέπεια, την επιμονή και την σκληρή εργασία, η ανάπτυξη θα στηρίζεται στην επιστήμη και στην παραγωγή και θα αφορά περισσότερους, και ο σεβασμός στον άνθρωπο και στο περιβάλλον θα είναι απαραίτητες προϋποθέσεις.

Ένωση Ελλήνων Χημικών


Σάββατο, 3 Μαρτίου 2018

Πρόταση επαναπροσδιορισμού του mole από την IUPAC


Αναγκαία η ενημέρωση των εγχειριδίων μετά την αλλαγή του ορισμού
«Ένα mole περιέχει τόσες στοιχειώδεις οντότητες όσα και τα υπάρχοντα άτομα σε 12g άνθρακα-12» είναι αυτό που πολλοί χημικοί- και μαθητές - θα απαντούσαν εάν τους ζητούνταν να ορίσουν το ένα mole. 
Ωστόσο, ο ορισμός αυτός των βιβλίων έχει πλέον προγραμματιστεί να ξαναγραφεί από τη Διεθνή Ένωση Καθαρής και Εφαρμοσμένης Χημείας, IUPAC. Αν και λίγα θα αλλάξουν στην πράξη, ο νέος ορισμός της IUPAC για το mole φαίνεται να κερδίζει υποστήριξη από όλες (σχεδόν) τις πλευρές. Ο νέος ορισμός, σύμφωνα με την IUPAC, βασίζεται αποκλειστικά στη σταθερή τιμή του αριθμού Avogadro και περιγράφει ότι το mole περιέχει ακριβώς 6,02214076 x 10Λ23 στοιχειώδεις οντότητες. Ο επαναπροσδιορισμός αυτός αποτελεί μέρος των προσπαθειών εκσυγχρονισμού του Διεθνούς Συστήματος Μονάδων (SI). Η κινητήρια δύναμη της αλλαγής είναι να σπάσει η σχέση μεταξύ του ενός χιλιογράμμου και της ουσίας που αυτό ορίζει. 
«Κατά τη διάρκεια διεθνούς έρευνας έγινε φανερό ότι υπάρχουν πολλοί άνθρωποι που δεν είναι ευχαριστημένοι με το σημερινό ορισμό του mole», λέει ο Juris Meija από το Εθνικό Συμβούλιο Έρευνας του Καναδά και μέλος της ομάδας εργασίας της IUPAC. 
«Ο προηγούμενος ορισμός έχει μια έμμεση λογική, καθώς το mole έχει οριστεί να έχει τόσες οντότητες όσες υπάρχουν σε μια συγκεκριμένη μάζα μιας άλλης ουσίας. Ο νέος ορισμός με τη σαφή λογική του απλά σταματάει το κυνηγητό αυτής της σκέψης». Στην πράξη, βέβαια, ο επαναπροσδιορισμός θα έχει μικρό αντίκτυπο. «Επί του παρόντος, δεν υπάρχει απολύτως κανένα τεχνολογικό όφελος που να παρέχει ο νέος ορισμός», λέει ο Meija. Αν και ο καθορισμός της σταθεράς Avogadro θα μπορούσε θεωρητικά να έχει επιπτώσεις στις μετρήσεις υψηλής ακρίβειας, ο Meija εξηγεί ότι «είμαστε σήμερα τουλάχιστον τέσσερις τάξεις μεγέθους μακριά από το να μπορούμε να επωφεληθούμε από αυτό. Αφού δεν υπάρχουν - επί του παρόντος - επιστημονικά πλεονεκτήματα, θα μπορούσαμε να αναρωτηθούμε προς τι η αλλαγή», λέει ο Meija. «Αλλά φυσικά, πρέπει επίσης να αναγνωρίσουμε την παιδαγωγική πλευρά, καθώς και τις πιθανές μελλοντικές εξελίξεις στις τεχνικές μέτρησης». 

                                      
Εκείνοι που εργάζονται στην εκπαίδευση καλωσορίζουν την αλλαγή. «Ο νέος ορισμός είναι καλά εναρμονισμένος με αυτόν που χρησιμοποιούν οι μαθητές στην πράξη», λέει ο ερευνητής της χημικής εκπαίδευσης Marcy Towns από το Πανεπιστήμιο Purdue, ΗΠΑ, μέλος της ομάδας εργασίας της IUPAC. «Δεν πρόκειται να έχει μεγάλο αντίκτυπο σε ότι κάνουν οι άνθρωποι στην τάξη», λέει. «Αν και φυσικά τα βιβλία θα πρέπει να αλλάξουν».
Ωστόσο, ορισμένες κριτικές φωνές αμφισβητούν την πρακτικότητα του νέου ορισμού. Σε μια επιστολή προς την IUPAC, η γαλλική επιτροπή χημείας έγραψε ότι αποσυνδέοντας τον ορισμό από μια μετρήσιμη μάζα, ο ορισμός του mole είναι πλέον πολύ μακριά από αυτό που ισχύει στην πράξη. Άλλωστε, οι ουσίες ζυγίζονται για να καθορίσουν την ποσότητα των περιεκτικοτήτων που περιέχουν,
υποστηρίζουν. Ο νέος ορισμός που προτείνεται από την IUPAC θα εξεταστεί από τη Γενική Διάσκεψη για τα μέτρα και τα σταθμά - το μόνο όργανο που μπορεί να κάνει αλλαγές στο SI - το Νοέμβριο του τρέχοντος έτους και αν γίνει δεκτή, θα επισημοποιηθεί το Μάιο του 2019.
Πηγή: R Marquardt et al, Pure Appl. Chem., 2018, 90, 175 (DOI:
10.1515 / pac-2017-0106)
Βλπ. περισσότερα για το mole εδώ

Κυριακή, 25 Φεβρουαρίου 2018

Οι παράξενες ιδιότητες του βαρύτερου στοιχείου Ογκανέσσιου

Το Ογκανέσσιο είναι το υπερβαρύ χημικό στοιχείο με ατομικό αριθμό 118 και με χημικό σύμβολο Og και βρίσκεται στον περιοδικό πίνακα χημικών στοιχείων στον τομέα p. Είναι το τελευταίο (γνωστό) στοιχείο της 7ης περιόδου, αλλά και το πρώτο τεχνητό μέλος της Ομάδας 18. Οι ιδιότητές του έχουν αποδειχθεί δύσκολο να μετρηθούν από τη στιγμή που συντέθηκαν για πρώτη φορά το 2002. Τώρα μια προηγμένη προσομοίωση υπολογιστή έχει συμπληρώσει μερικά από τα κενά, και αποδεικνύεται ότι το στοιχείο είναι ακόμη πιο περίπλοκο από ό, τι πολλοί αναμενόταν. 



Έχει τον υψηλότερο ατομικό αριθμό και ατομική μάζα από οποιοδήποτε από τα χημικά στοιχεία που ανακαλύφθηκαν (ή δημιουργήθηκαν τεχνητά) ως τώρα. Είναι μέλος της ομάδας 18, των στοιχείων μηδενικού σθένους, που είναι συνήθως αδρανή στις πιο κοινές χημικές αντιδράσεις, επειδή το εξωτερικό κέλυφος είναι εντελώς γεμάτο με οκτώ ηλεκτρόνια. Αυτό παράγει μια σταθερή, ελάχιστη ενεργειακή διαμόρφωση στην οποία τα εξωτερικά ηλεκτρόνια δεσμεύονται σφικτά. Θεωρείται ότι ομοίως, το ογκανέσσιο έχει κλειστό εξωτερικό κέλυφος στο οποίο το ηλεκτρονικό σθένος είναι τοποθετημένο σε 7s2 7p6.

Το ραδιενεργό άτομο του ογκανεσσίου είναι πολύ ασταθές, και από το 2002, μόνο τρία (3) ή πιθανώς τέσσερα (4) ισότοπά του έχουν ανιχνευθεί. Το γεγονός αυτό επέτρεψε πολύ λίγο πειραματικό χαρακτηρισμό των ιδιοτήτων του και τη δυνατότητα ύπαρξης πιθανών χημικών ενώσεών του. Ωστὀσο, θεωρητικοί υπολογισμοί κατέληξαν σε πολλές προβλέψεις, που περιλαμβάνουν και κάποιες μη αναμενόμενες. Για παράδειγμα, ενώ το ογκανέσσιο τοποθετήθηκε στην ομάδα 18, είναι πιθανό να μην είναι (τελικά) ευγενές αέριο, όπως τα υπόλοιπα της χημικά στοιχεία της Ομάδας 18. Τυπικά θεωρήθηκε ότι είναι ένα αέριο, αλλά τώρα προβλέφθηκε ότι είναι στερεό, υπό κανονικές συνθήκες, εξαιτίας των σχετικιστικών φαινομένων.

Ορισμένοι αναμένουν το ογκανέσσιο να έχει παρόμοιες φυσικές και χημικές ιδιότητες με τα υπόλοιπα μέλη της ομάδας του, πιο στενή ομοιότητα με το ευγενές αέριο που βρίσκεται από πάνω του στον περιοδικό πίνακα, δηλαδή το ραδόνιο. Ακολουθώντας την περιοδική τάση, το ογκανέσσιο αναμένεται να είναι ελαφρώς πιο δραστικό από το ραδόνιο. Ωστόσο, θεωρητικοί υπολογισμοί έχουν δείξει ότι θα μπορούσε να είναι τόσο δραστικό, έτσι ώστε πιθανώς να μην μπορεί να θεωρηθεί ευγενές αέριο.

Πέραν του ότι μπορεί να είναι πολύ πιο δραστικό από το ραδόνιο και ο λόγος για την εμφανή αύξηση της χημικής δραστικότητας σε σχέση με το ραδόνιο είναι μία ενεργητική αποσταθεροποίηση και μία ακτινική διαστολή του τελευταίου κατεχόμενου 7p υποφλοιού.

Επίσης, έχει υπολογιστεί ότι το ογκανέσσιο, σε αντίθεση με άλλα ευγενή αέρια, δεσμεύει ένα ηλεκτρόνιο με την απελευθέρωση της ενέργειας ή με άλλα λόγια, εμφανίζει θετική ηλεκτρονκή συγγένεια.

Ακόμη και δεδομένων των μεγάλων αβεβαιοτήτων των υπολογισμών, φαίνεται εξαιρετικά απίθανο το ογκανέσσιο να είναι αέριο υπό κανονικές συνθήκες, καθώς το υγρό φάσμα των άλλων αερίων είναι πολύ περιορισμένο, μεταξύ 2 και 9 Kelvin, οπότε το στοιχείο αυτό πρέπει να είναι στερεό υπό κανονικές συνθήκες. Αν το ογκανέσσιο σχηματίζει αέριο κάτω από τυπικές συνθήκες, ωστόσο, θα ήταν ένα από τις πυκνότερες αέριες ουσίες υπό κανονικές συνθήκες (ακόμη και αν είναι μονοατομικό όπως και τα άλλα ευγενή αέρια).

Λόγω της τεράστιας πόλωσής του, το ογκανέσσιο αναμένεται να έχει μια αφύσικα χαμηλή ενέργεια ιονισμού (παρόμοια με εκείνη του μολύβδου, η οποία είναι 70% περισσότερη από αυτήν του ραδονίου και σημαντικά μικρότερη από εκείνη του φλεροβίου και μια τυπική κατάσταση συμπυκνωμένης φάσης.
Πηγή: http://physics4u.gr

Τρίτη, 20 Φεβρουαρίου 2018

Γ΄Λυκείου: Επανάληψη (ασκήσεις-θεωρία): Νο9


46,25 g C4H9Cl  (A) θερμαίνονται με αλκοολικό διάλυμα NaOH και μετατρέπονται μερικώς σε μείγμα αλκενίων Β και Γ, το οποίο με θέρμανση με περίσσεια Η2 παρουσία Νi, μετατρέπεται εξ’ ολοκλήρου σε 23,2 g ένωσης Δ. Αν nB=99nΓ να βρεθούν:

α) Οι Σ.Τ. των Α, Β, Γ και Δ.
β) το ποσοστό μετατροπής της Α σε Β, το ποσοστό μετατροπής της Α σε Γ και το συνολικό ποσοστό μετατροπής της Α σε αλκένια.
γ) Η μάζα της Α που παρέμεινε χωρίς να αντιδράσει.
Αr:   C=12, H=1, Cl=35,5
(Aπ:  β) 79,2 % προς Β  και 0,8 % προς Γ -  80 %,  γ) 9,25 g)

ΥΓ:  Η άσκηση αφιερώνεται στο μεγάλο Δάσκαλο της Χημείας που αγωνίστηκε για τη Χημεία στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση όσο κανείς άλλος:  Τον Παύλο Μπασδάρα

Καλό ταξίδι Παύλο...

Σάββατο, 17 Φεβρουαρίου 2018

Γ΄ Λυκείου: Επανάληψη (ασκήσεις-θεωρία) Νο 8

                                           Αποτέλεσμα εικόνας για online test
Online test:
Τα Σ-Λ στο ΚΕΦ. 5 (Πανελλαδικές 2000-2017)
Περιλαμβάνει όλα τα ΣΩΣΤΟ-ΛΑΘΟΣ που δόθηκαν σε όλους τους τυπους Πανελλαδικών εξετάσεων (Κανονικές, Επαναληπτικές, Ομογενείς, Τεχν. Χημ-Βιοχ, Εσπερινό)

Μέρος 1ο:  25 ερωτήσεις ΣΩΣΤΟ-ΛΑΘΟΣ ΕΔΩ
Μέρος 2ο:  25 ερωτήσεις ΣΩΣΤΟ-ΛΑΘΟΣ ΕΔΩ
Μέρος 3ο:  25 ερωτήσεις ΣΩΣΤΟ-ΛΑΘΟΣ ΕΔΩ
Μέρος 4ο:  30 ερωτήσεις ΣΩΣΤΟ-ΛΑΘΟΣ ΕΔΩ

Σάββατο, 3 Φεβρουαρίου 2018

Γ΄Λυκείου: σ,π δεσμοί - Υβριδισμός




σ δεσμοί

1. Η θεωρία δεσμού σθένους για τα μόρια Η2, ΗCl, Br2, H2S και PH3.  Πατήστε  εδώ και επιλέξτε πρώτα Valence Atοmic Orbitals και στη συνέχεια επιλέξτε το μόριο που προτιμάτε.

π δεσμός
2. Επίσης για τη θεωρία δεσμού σθένους (επιλέξτε: valence bond theory)  και για σ,π δεσμούς (επιλέξτε: pi bonding) πατήστε εδώ  Επίσης μπορείτε από στο molecular orbital theory μπορείτε να δείτε για τη θεωρία των μοριακών τροχιακών.

3. Για την  ενέργεια του συστήματος Η-Η σε συνάρτηση με την απόσταση των πυρήνων των δύο ατόμων Η μπορείτε να δείτε εδώ
Η ενέργεια του συστήματος Η-Η σε συνάρτηση με την απόσταση των πυρήνων των δύο ατόμων Η
                                                        
4.  Δείτε  εδώ  κι εδώ πως δημιουργεί υβριδικά τροχιακά (sp3, sp2, sp) το άτομο του άνθρακα.
5. Υβριδικά τροχιακά στο C2 H6 (αιθάνιο), C2H4 (αιθένιο), C2H2 (αιθίνιο) εδώ
6.  Στο video που ακολουθεί φαίνονται τα sp υβριδικά τροχιακά που χρησιμοποιεί το Be (Βηρύλλιο) στην ένωση BeCl2                                        

                      

7.  Στο video που ακολουθεί φαίνονται τα sp2 υβριδικά τροχιακά που χρησιμοποιεί το B (Βόριο) στην ένωση BF

                    

8.  Ερωτήσεις (στα αγγλικά)  στον υβριδισμό: 1234  5

9.  Στο βίντεο που ακολουθεί δείτε όλα τα είδη υβριδισμού (sp3, sp2, sp)
                   

10. Φυσικά υπάρχουν κι άλλα είδη υβριδισμού:
Για sp3d , sp3d2 και τα άλλα γνωστά είδη υβριδισμού πατήστε εδώ

11. Δείτε πως οι πυρήνες όλων των ατόμων στο μόριο του αιθυλενίου βρίσκονται στο ίδιο επίπεδο και οι πυρήνες όλων των ατόμων στο μόριο του ακετυλενίου βρίσκονται στην ίδια ευθεία-επίπεδο: 
Ακετυλένιο
Αιθυλένιο
Περισσότερα εδώ

12.  Υβριδισμό εμφανίζει και το Ν , Ο κ.λ.π.
Το Ν στη θεμελιώδη κατάσταση έχει ηλεκτρονιακή δομή:
 Αν το άτομο Ν χρησιμοποιούσε στην αμμωνία ΝΗ3 για τον σχηματισμό ομοιοπολικών δεσμών τα τρία αμιγή p ατομικά τροχιακά του, η γωνία του του δεσμού Η-Ν-Η θα ήταν 90 μοίρες. Επειδή όμως η γωνία δεσμού είναι 107,3  μοίρες, συμπεραίνουμε ότι το Ν χρησιμοποιεί sp3 υβριδικά τροχιακά. Με υβριδισμό του 2s και των 2p τροχιακών δημιουργούνται τέσσερα sp3 υβριδικά τροχιακά στα οποία τοποθετούνται 5 e.
 Με επικάλυψη των τριών ημισυμπληρωμένων sp3 υβριδικών τροχιακών με το 1s ατομικό τροχιακό του Η σχηματίζονται 3σ δεσμοί (Ν-Η). Το τέταρτο συμπληρωμένο sp3 υβριδικό τροχιακό καταλαμβάνει την τέταρτη κορυφή του τετραέδρου (μη δεσμικό ζεύγος e)
ΣΗΜ:  Τα παραπάνω δεν αναφέρονται στο σχολικό βιβλίο της Γ΄Λυκείου και ως εκ τούτου το Ν θεωρούμε ότι σχηματίζει "πάντα" δεσμούς με τα τρία p αμιγή τροχιακά π.χ. στο Ν2.  Στην ΝΗ3 όμως όπως βλέπουμε δεν ισχύει αυτό.
Προσομοιώσεις για ενώσεις του Ν και Ο που εμφανίζουν υβριδισμό εδώ κι εδώ

13. Κατεβάστε από εδώ μία παρουσίαση (σε ppsx ) για τον υβριδισμό από το συνάδελφο Σιάπκα Δημήτρη.