Τετάρτη, 14 Μαρτίου 2018

Ρυθμιστικά διαλύματα στο αίμα μας

Υπάρχουν ρυθμιστικά διαλύματα στο αίμα μας;
Η παρουσία ρυθμιστικών διαλυμάτων στο αίμα, καθώς και σε άλλα υγρά του οργανισμού μας, έχει θεμελιώδη σημασία. Αυτό συμβαίνει κυρίως γιατί οι διάφορες βιολογικές διεργασίες που λαμβάνουν χώρα στον οργανισμό μας, γίνονται παρουσία ενζύμων, που ως γνωστό η δράση τους επηρεάζεται σε σημαντικό βαθμό από το pH. Η κανονική τιμή του pH του πλάσματος του αίματος του ανθρώπου είναι μεταξύ 7.35 –7.45. Μικρές αλλαγές στην τιμή του pH της τάξεως του δέκατου της μονάδος μπορούν να προκαλέσουν σοβαρές ασθένειες ή ακόμα το θάνατο.


Τι γίνεται αν το pH του αίματος μειωθεί;
Όταν η τιμή του pH πέσει κάτω από την κανονική τιμή π.χ. γίνει 7,2 έχουμε οξέωση. Αυτό μπορεί να προέλθει από καρδιακή ή νεφρική ανεπάρκεια, από παρατεταμένη διάρροια ή ακόμα από εξαντλητική γυμναστική κ.λ.π. Συνέπεια αυτού είναι ο ασθενής να περιέλθει σε κωματώδη κατάσταση. Με άλλα λόγια αυτή η ελάχιστη μεταβολή στο pH, που αντιστοιχεί σε αύξηση της [Η3Ο+] της τάξεως του 4 10-8 Μ, μπορεί να φέρει ένα υγιή άνθρωπο κοντά στο θάνατο.

Τι γίνεται αν το pH του αίματος αυξηθεί;
Αν το pH του αίματος υπερβεί την τιμή 7,6 έχουμε αλκάλωση και αυτό συνοδεύεται με μυϊκή ακαμψία. Αξίζει να σημειώσουμε ότι οι ορειβάτες που σκαρφαλώνουν σε μεγάλα ύψη, π.χ. στην κορυφή του Έβερεστ (8848 m), παρουσιάζουν υψηλές τιμές pH στο αίμα τους (π.χ. 7.7-7.8), λόγω της ταχύπνοιας που παρουσιάζουν εξ’ αιτίας της πολύ χαμηλής πίεσης του οξυγόνου.

Πως το αίμα διατηρεί σχετικά σταθερό το pH του;
Το πλάσμα του αίματος διατηρείται σε σχεδόν σταθερή τιμή pH με τη βοήθεια ρυθμιστικών διαλυμάτων, όπως ανθρακικών, φωσφορικών αλάτων και πρωτεϊνών. Απ΄ αυτά ίσως σημαντικότερο είναι το σύστημα H2CO3 / HCO3– , του οποίου η ρυθμιστική δράση στηρίζεται στην ισορροπία:
                                        H2CO3  + H2O <=> HCO3–  +  H3O+
Το CO2 εισέρχεται στο αίμα, σε μορφή H2CO3, κατά τη διάρκεια της λειτουργίας αναπνοής (το CO2 ανταλλάσσεται με το Ο2 στους πνεύμονες). Η περιεκτικότητα του αίματος σε H2CO3 καθορίζεται από το ποσό του CO2 που εκπνέουμε, το οποίο συσχετίζεται με την ταχύτητα και το βάθος εισπνοής. Η κανονική γραμμομοριακή σχέση HCO3– / H2CO3 στο αίμα είναι 20/1. Αν η συγκέντρωση του HCO3–  αυξηθεί σε σχέση με αυτή του H2CO3, τότε το pH του αίματος αυξάνεται (αλκάλωση).  Αν η συγκέντρωση του H2CO3 αυξηθεί σε σχέση με αυτή του HCO3–, τότε το pH του αίματος μειώνεται (οξέωση).

Ρυθμιστική ικανότητα του αίματος
Για να αντιληφθείτε την υψηλή ρυθμιστική ικανότητα του αίματος, ας υποθέσουμε ότι προσθέτουμε 0.01 mol HCl σε 1 L αίματος. Τότε, το pH του αίματος μεταβάλλεται από 7.4 σε 7.2. Αν κάνουμε το ίδιο πείραμα, προσθέτοντας 0.01 mol HCl σε 1 L αλατόνερου (που είναι ισοτονικό προς το αίμα), το pH θα μεταβληθεί από 7.0 σε 2.0!
Πηγή: www.sciencelab.gr

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου