- Η ντοπαμίνη (DOPAMINE) είναι μια απλή οργανική ουσία που ανήκει στην οικογένεια των κατεχολαμινών. Στον εγκέφαλο δρα ως νευροδιαβιβαστής, μια ουσία που χρησιμοποιείται από τα νευρικά κύτταρα για να επικοινωνούν μεταξύ τους. Στον άνθρωπο έχουν αναγνωριστεί πέντε υποδοχείς ντοπαμίνης, οι D1, D2, D3, D4 και D5. Παράγεται σε αρκετές περιοχές του εγκεφάλου, κυρίως στη μέλαινα ουσία και στην κοιλιακή καλύπτρα.
 |
| Dopamine |
Η ντοπαμίνη συμμετέχει ενεργά στα συστήματα του εγκέφαλου που σχετίζονται στις πράξεις με ένα σκοπό, αφού μελέτες τέτοιων δράσεων έχουν δείξει ότι αυξάνουν τη μεταφορά ντοπαμίνης μέσα στον εγκέφαλο. Αρκετές δραστικές ουσίες όπως η κοκαΐνη και η μεθαμφεταμίνη δρουν στους ίδιους υποδοχείς με τη ντοπαμίνη. Αρκετές ασθένειες έχουν βρεθεί ότι σχετίζονται με βλάβες στο σύστημα της ντοπαμίνης. Η νόσος του Πάρκινσον, μια κατάσταση που σχετίζεται με τρόμο και δυσκαμψία, οφείλεται στην εκφύλιση των νευρώνων που εκκρίνουν ντοπαμίνη στη μέλαινα ουσία. Άλλες ασθένειες περιλαμβάνουν τη σχιζοφρένεια και το σύνδρομο ελλειμματικής προσοχής και υπερκινητικότητας.
Επίσης έχει δειχθεί ότι το σύστημα της ντοπαμίνης ενεργοποιείται σε στιγμές απόλαυσης και καλής διάθεσης. Η βασική δομή της είναι η σεροτονίνη η οποία, ανάλογα σε τι επίπεδα βρίσκεται (χαμηλά ή υψηλά) επηρεάζει την ψυχική διάθεση. Σε μια από τις σχετικές έρευνες βρέθηκε ότι όταν εθελοντές άκουγαν μουσική που τους άρεσε, τα επίπεδα ντοπαμίνης στον οργανισμό τους αυξάνονταν. Για να μετρήσουν οι ερευνητές πότε απελευθερωνόταν ντοπαμίνη, κατέγραψαν πότε οι εθελοντές ανατρίχιαζαν. Στην ίδια μελέτη έγινε χρήση λειτουργικής μαγνητικής τομογραφίας, η οποία έδειξε ότι η έκκριση ντοπαμίνης αυξανόταν κατά 9% όταν οι εθελοντές άκουγαν μουσική που τους άρεσε.
- Η σεροτονίνη είναι η αρωματική οργανική ένωση 5-υδροξυ-αμινοαιθυλο-ινδόλιο. Αποτελεί τη βιογενή αμίνη του αμινοξέος 5-υδροξυ-τρυπτοφάνη και είναι ένα απο τα πιο σημαντικά ινδολικά παράγωγα που απαντούν στη φύση.
 |
| Σεροτονίνη |
Είναι ένας νευροδιαβιβαστής του εγκεφάλου. Ακόμη, εντοπίζεται στο έντερο αλλά και στα αιμοπετάλια των οργανισμών, και εμφανίζει ορμονική δράση. Στον ανθρώπινο οργανισμό δρα ως ισχυρός αγγειοδιασταλτικός παράγοντας και ενισχύει τη φυσιολογική λειτουργία του εγκεφάλου. Όταν αυτή συσσωρευθεί σε μεγάλες ποσότητες στον οργανισμό, προκαλεί έντονη νευρικότητα και τελικα σχιζοφρένεια. Χαμηλά επίπεδα της σεροτονίνης εμπλέκονται στην εμφάνιση κατάθλιψης. Τα φάρμακα που επιλεκτικά αναστέλλουν την επαναπρόσληψη της σεροτονίνης αυξάνουν τα επίπεδα της ελεύθερης σεροτονίνης, θεραπεύοντας έτσι την κατάθλιψη. Η σεροτονίνη είναι η χημική ουσία που ηρεμεί το σώμα μας. Σημαντικές ποσότητες σεροτονίνης ανευρίσκονται στο ανώτερο εγκεφαλικό στέλεχος και ιδιαίτερα στη γέφυρα και τον προμήκη μυελό.
Η σεροτονίνη ανήκει στην οικογένεια των μονοαμινών, και συγκεκριμένα των ινδολαμινών. Φάρμακα που επηρεάζουν τα επίπεδα σεροτονίνης είναι το LSD, το οποίο προκαλεί παραισθήσεις, τα SSRIs, που είναι εκλεκτικοί αναστολείς επαναπρόσληψης της σεροτονίνης, και το Ecstacy, που καταστρέφει τις λεπτές απολήξεις της σεροτονίνης, ενώ ακόμη αύξησή της στον οργανισμό μπορεί να προκληθεί μετά από λήψη βουφοτενίνης (απο μανιτάρια), ενώσεις οι οποίες αναστέλλουν τη δράση των ενζύμων που αποικοδομούν τη σεροτονίνη.
